لب شکری و شکاف کام و بهترین مرکز درمان در ترکیه

جراحی لب شکری (ترمیم شکاف لب) معمولاً بین ۳ تا ۶ ماهگی و با بیهوشی عمومی انجام می‌شود، ۱ تا ۲ ساعت طول می‌کشد و کودک پس از آن ۱ تا ۲ روز در بیمارستان می‌ماند. جراحی شکاف کام (ترمیم کام) معمولاً بین ۶ تا ۱۲ ماهگی انجام می‌شود و توصیه می‌شود پیش از ۱۸ ماهگی انجام شود. پس از آن و در صورت نیاز، جراحی‌های بعدی مانند پیوند استخوان لثه (آلوئولار) در ۸ تا ۱۲ سالگی و جراحی بینی یا فک از نوجوانی به بعد انجام می‌شوند. (منابع: NHS و CDC)

این راهنما برای پدر و مادرهایی است که برای جراحی فرزندشان آماده می‌شوند و برای بزرگسالانی که به جراحی ثانویه فکر می‌کنند: هر عمل چه زمانی و چگونه انجام می‌شود، در بیمارستان و هفته‌های نقاهت چه اتفاقی می‌افتد، چگونه به کودک شیر بدهید، آمار واقعی عوارض و نتایج چیست و چگونه بهترین مرکز درمان لب شکری و شکاف کام در ترکیه را با معیارهایی انتخاب کنید که خودتان می‌توانید بررسی‌شان کنید.

خلاصه سریع: درمان لب شکری و شکاف کام در یک نگاه

• ترمیم لب: معمولاً در ۳ تا ۶ ماهگی و با بیهوشی عمومی؛ عمل ۱ تا ۲ ساعت طول می‌کشد و بستری ۱ تا ۲ روز است. (منبع: NHS)
• ترمیم کام: معمولاً در ۶ تا ۱۲ ماهگی؛ عمل حدود ۲ ساعت طول می‌کشد، بستری ۱ تا ۳ روز است و جای زخم داخل دهان قرار دارد. (منبع: NHS)
• جراحی‌های بعدی: برخی کودکان حدود ۵ سالگی به جراحی بهبود گفتار، در ۸ تا ۱۲ سالگی به پیوند استخوان لثه و در ۱۲ تا ۱۵ سالگی به ارتودنسی نیاز پیدا می‌کنند. (منابع: Cleveland Clinic و NHS)
• جای زخم: هیچ جراحی لبی بدون جای زخم نیست، اما جای زخم به‌تدریج کم‌رنگ می‌شود و با رشد کودک کمتر به چشم می‌آید. (منابع: NHS و Cleveland Clinic)
• تیم درمان: بهترین مراقبت را تیم‌های چندتخصصی ارائه می‌دهند که جراح، گفتاردرمانگر، شنوایی‌شناس، دندانپزشک، متخصص ارتودنسی و دیگر متخصصان را در بر می‌گیرند. (منبع: ACPA)
• نتیجه: بیشتر کودکانی که به‌موقع درمان می‌شوند بزرگ می‌شوند و زندگی کاملاً عادی دارند. (منبع: NHS)

لب شکری و شکاف کام به‌طور خلاصه

لب شکری، که نام پزشکی آن شکاف لب است، شکافی مادرزادی در لب بالاست که از یک فرورفتگی کوچک تا شکافی که به بینی می‌رسد متغیر است؛ شکاف کام نیز شکافی در سقف دهان است و نوزاد ممکن است یکی از آن دو یا هر دو را داشته باشد. لب بین هفته‌های چهارم تا هفتم بارداری و کام بین هفته‌های ششم تا نهم شکل می‌گیرد و اگر بافت‌ها کاملاً به هم نپیوندند، شکاف ایجاد می‌شود. در آمریکا از هر ۱٬۰۳۱ نوزاد حدود یک نوزاد با شکاف لب، همراه با شکاف کام یا بدون آن، و از هر ۱٬۵۶۳ نوزاد حدود یک نوزاد فقط با شکاف کام به دنیا می‌آید. (منبع: CDC)

شکاف ممکن است یک‌طرفه یا دوطرفه و کامل یا ناقص باشد. شکاف زیرمخاطی کام با لایه پوشاننده سقف دهان پوشیده شده است و به همین دلیل ممکن است تا سال‌ها بعد تشخیص داده نشود. (منابع: NHS و CDC)

علت شکاف در بیشتر نوزادان ناشناخته است و تصور می‌شود از ترکیب عوامل ژنتیکی با عوامل دیگر ناشی شود؛ سیگار کشیدن در دوران بارداری، دیابت پیش از بارداری و برخی داروهای صرع خطر آن را بالا می‌برند. اگر یکی از والدین یا فرزند قبلی شکاف داشته باشد، احتمال تولد نوزاد دیگری با شکاف حدود ۲ تا ۸ درصد است. (منابع: CDC و NHS)

بسیاری از موارد شکاف لب در سونوگرافی معمول حدود هفته بیستم بارداری دیده می‌شوند، اما شکاف کام به‌تنهایی در سونوگرافی بسیار سخت‌تر دیده می‌شود و معمولاً در معاینه نوزاد پس از تولد تشخیص داده می‌شود. (منبع: NHS)

جدول جراحی‌های لب شکری و شکاف کام بر اساس سن

درمان لب شکری مسیری است که از تولد تا پایان رشد ادامه دارد و هر کودکی به همه مراحل این جدول نیاز ندارد؛ برنامه درمان به نوع و اندازه شکاف و وجود بیماری‌های همراه بستگی دارد و تیم شکاف لب و کام زمان مناسب هر مرحله را برای هر کودک تعیین می‌کند. (منابع: AAP و CDC)

این سنین در منابع و مراکز مختلف کمی متفاوت است: خدمات ملی سلامت بریتانیا (NHS) ترمیم کام را بین ۶ تا ۱۲ ماهگی و آکادمی اطفال آمریکا بین ۹ تا ۱۴ ماهگی ذکر می‌کند و مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری آمریکا (CDC) انجام آن را در ۱۸ ماه نخست توصیه می‌کنند. پیوند استخوان نیز در برخی مراکز بین ۶ تا ۱۰ سالگی و در برخی دیگر بین ۸ تا ۱۲ سالگی انجام می‌شود. (منابع: NHS، AAP، CDC و Cleveland Clinic)

پیش از جراحی لب شکری و شکاف کام: ارزیابی و آمادگی

نخستین ویزیت تیم شکاف لب و کام

آکادمی اطفال آمریکا توصیه می‌کند تیم شکاف لب و کام نوزاد را ظرف یک هفته پس از ترخیص از بیمارستان یا در نخستین فرصت ممکن ببیند. هدف این ویزیت ارزیابی شیر خوردن و رشد، بررسی مشکلات سلامت همراه، پاسخ به پرسش‌های والدین و تدوین برنامه مراحل بعدی است. (منبع: AAP)

چسب لب و دستگاه قالب‌گیری بینی و آلوئولار (NAM)

پیش از جراحی لب، تیم ممکن است برای بهتر شدن نتیجه از روش‌های غیرجراحی استفاده کند؛ از جمله چسب‌هایی که دو لبه لب را به هم نزدیک می‌کنند، وسیله‌ای برای بالا بردن سوراخ بینی و دستگاه قالب‌گیری بینی و آلوئولار (NAM) که بافت لب و لثه را به‌تدریج در جای مناسب قرار می‌دهد. (منبع: Cleveland Clinic)

استفاده از دستگاه NAM معمولاً در روزهای نخست پس از تولد آغاز می‌شود و تا جراحی لب در حدود ماه سوم ادامه می‌یابد، اما به تجربه بالای تیم و تعهد والدین به مراجعه‌های مکرر نیاز دارد. (منبع: Arch Craniofac Surg)

آمادگی برای روز عمل

• کودک در ماه پیش از عمل برای یک نوبت ارزیابی پیش از بستری مراجعه می‌کند و بهتر است پرونده سلامت او همراه باشد. (منبع: Great Ormond Street Hospital)
• در هفته‌های پیش از عمل، کودک را از تماس با افراد مبتلا به سرماخوردگی، آنفلوانزا یا هر عفونت دیگری دور نگه دارید، چون بیماری ممکن است عمل را به تعویق بیندازد. (منبع: Great Ormond Street Hospital)
• روز عمل هیچ کرم یا وازلینی روی لب‌های کودک نزنید و دستورهای ناشتایی را دقیقاً همان‌طور که متخصص بیهوشی تعیین می‌کند رعایت کنید. (منبع: Great Ormond Street Hospital)
• پیش از بستری، محل اقامت، غذا و مراقبت از خواهر و برادرهای کودک را هماهنگ کنید، بپرسید بیمارستان چه پوشک و شیری فراهم می‌کند و گذرنامه یا مدارک شناسایی و دفترچه‌ای برای یادداشت پرسش‌ها همراه داشته باشید. (منبع: ACPA)
• جراح و متخصص بیهوشی روز عمل کودک را معاینه می‌کنند، والدین رضایت‌نامه را امضا می‌کنند و می‌توانند تا ورود کودک به اتاق عمل کنار او بمانند. (منبع: ASPS)

بیهوشی و ایمنی کودک

جراحی لب و جراحی کام با بیهوشی عمومی و زیر نظر متخصص بیهوشی ویژه نوزادان و کودکان انجام می‌شوند و یکی از والدین می‌تواند تا به خواب رفتن کودک همراه او باشد. پس از به خواب رفتن، لوله‌ای در راه هوایی و یک کانولای وریدی برای دادن مایعات در حین و پس از عمل گذاشته می‌شود. (منابع: Great Ormond Street Hospital و Great Ormond Street Hospital)

عوارض بیهوشی در این جراحی‌ها بسیار نادر است و معمولاً در حین عمل آنتی‌بیوتیک و دارویی برای کاهش خونریزی به نام ترانگزامیک اسید داده می‌شود. کلیولند کلینیک خطرهای جراحی لب و کام را معمولاً کم می‌داند؛ از جمله این خطرها خونریزی، عفونت و آسیب به اعصاب یا بافت‌هاست. (منابع: Great Ormond Street Hospital، Great Ormond Street Hospital و Cleveland Clinic)

جراحی ترمیم لب شکری (کیلوپلاستی)

جراحی لب شکری چگونه انجام می‌شود؟

جراح در این عمل لب و بینی را بازسازی می‌کند و بافت‌هایی را که پیش از تولد به هم نپیوسته‌اند به هم وصل می‌کند؛ ممکن است از میکروسکوپ جراحی استفاده کند و اگر شکاف کام هم وجود داشته باشد، گاهی بخش جلویی آن را در همان عمل ترمیم می‌کند. زخم با بخیه‌هایی که خودبه‌خود جذب می‌شوند یا بخیه‌هایی که چند روز بعد کشیده می‌شوند بسته می‌شود. (منابع: Great Ormond Street Hospital و ASPS)

برای ترمیم شکاف یک‌طرفه چند تکنیک شناخته‌شده وجود دارد که معروف‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از: (منبع: Arch Craniofac Surg)

• تکنیک میلارد (چرخش و پیشروی): لبه داخلی شکاف چرخانده و لبه خارجی به جلو آورده می‌شود، با حفظ قوس کوپید و ستون لب و استفاده از بیشترین مقدار بافت. (منبع: Arch Craniofac Surg)
• تکنیک فیشر (واحدهای آناتومیک): بر پایه واحدهای آناتومیک صورت و اندازه‌گیری دقیق با پرگار برای طراحی برش است. (منبع: Arch Craniofac Surg)
• تکنیک تنیسون-راندال: کوتاهی لبه داخلی را با یک فلپ مثلثی از سمت خارجی جبران می‌کند. (منبع: Arch Craniofac Surg)
• تکنیک موهلر توسعه‌یافته: نسخه‌ای اصلاح‌شده از روش میلارد است که طول ستون لب در سمت سالم را در دو طرف شکاف بازسازی می‌کند. (منبع: Arch Craniofac Surg)

امروزه بسیاری از جراحان اصلاح بینی را هم‌زمان با ترمیم لب و با جابه‌جا کردن غضروف‌های پره بینی ترجیح می‌دهند، هرچند مراکز در زمان و میزان آن با هم تفاوت دارند. مهم نام تکنیک نیست، بلکه تجربه جراح در آن و نتایج او در موارد مشابه است. (منبع: Arch Craniofac Surg)

جراحی شکاف کام (پالاتوپلاستی)

جراحی شکاف کام چگونه انجام می‌شود؟

هدف جراحی کام بستن راه میان دهان و بینی و ساختن کامی است که در گفتار و بلع به‌خوبی کار کند؛ ترمیم کام احتمال جمع شدن مایع در گوش میانی را نیز کاهش می‌دهد. یکی از مهم‌ترین مراحل آن، وصل کردن دوباره عضلات کام نرم در جای طبیعی‌شان است، زیرا همین عضلات هنگام صحبت کردن راه بینی را می‌بندند. (منابع: Cleveland Clinic و Great Ormond Street Hospital)

از تکنیک‌های شناخته‌شده ترمیم کام می‌توان به این موارد اشاره کرد: (منبع: Plast Reconstr Surg Glob Open)

• روش فون لانگن‌بک: دو فلپ مخاطی-پریوستی به سمت وسط حرکت داده می‌شوند تا کام سخت بدون کشش بسته شود. (منبع: Plast Reconstr Surg Glob Open)
• روش دو فلپ باردک (Bardach): فلپ‌ها به لبه‌های لثه دوخته می‌شوند تا استخوان بدون پوشش کمتر شود. (منبع: Plast Reconstr Surg Glob Open)
• روش وو-واردیل-کیلنر: فلپ کام سخت را با تکنیک عقب بردن (push-back) برای بلندتر کردن کام نرم ترکیب می‌کند. (منبع: Plast Reconstr Surg Glob Open)
• روش فورلو (Z-پلاستی دوگانه معکوس): دو فلپ Z شکل معکوس یک حلقه عضلانی روی هم افتاده می‌سازند و کام نرم را بلندتر می‌کنند. (منبع: Plast Reconstr Surg Glob Open)
• ولوپلاستی داخل کامی و روش سامرلد: عضلات کام نرم از حالت مایل به حالت عرضی جهت داده می‌شوند و در روش سامرلد به عقب نیز برده می‌شوند. (منبع: Plast Reconstr Surg Glob Open)
• فلپ‌های گونه‌ای (باکال): برای بستن شکاف بدون کشش و بلندتر کردن کام به کار می‌روند و اغلب با نسخه‌ای اصلاح‌شده از روش فورلو همراه‌اند. (منبع: Plast Reconstr Surg Glob Open)

تفاوت جراحی لب شکری و جراحی شکاف کام

اعداد این جدول همان موارد معمول در منابع پزشکی‌اند و پروتکل هر تیم ممکن است کمی متفاوت باشد؛ بنابراین از جراح برای فرزندتان برنامه‌ای مکتوب بخواهید. (منابع: NHS، Great Ormond Street Hospital و Great Ormond Street Hospital)

دوره نقاهت پس از جراحی لب شکری هفته به هفته

بیشتر کودکان بدون مشکل از جراحی لب و کام بهبود می‌یابند و ظاهر لب پس از بهبودی به شدت شکاف اولیه بستگی دارد. در ادامه آنچه معمولاً می‌توان انتظار داشت آمده است، اما دستورهای جراح فرزندتان همیشه مرجع اول است. (منبع: MedlinePlus)

روز اول و دوم: در بیمارستان

دهان پس از عمل دردناک است و پرستاران به‌ویژه پیش از وعده‌های شیر مسکن می‌دهند. کمی خونریزی، تورم و کبودی لب طبیعی است و معمولاً در روزهای نخست آرام می‌شود. پس از جراحی کام، سطح اکسیژن پایش می‌شود و کمی خونریزی، به‌ویژه از بینی، در ساعت‌های نخست شایع است و به‌ندرت به درمان نیاز دارد. (منابع: Great Ormond Street Hospital و Great Ormond Street Hospital)

کودک معمولاً روز بعد یا پس از دو شب، وقتی تیم از تنفس و بلع او مطمئن شد، مرخص می‌شود و جراح دستورهای مراقبت از زخم، تغذیه و نشانه‌هایی را که نیاز به مراجعه دارند به والدین می‌دهد. (منابع: ASPS و Great Ormond Street Hospital)

هفته اول

• مسکن را به‌طور منظم بدهید (پاراستامول یا ایبوپروفن با دوز تجویزشده) و بهتر است آن را حدود ۳۰ دقیقه پیش از شیر دادن بدهید. (منبع: Great Ormond Street Hospital)
• پس از هر وعده شیر و هر دارو کمی آب جوشیده سردشده به کودک بدهید تا دهانش تمیز شود و دلمه‌های روی لب را همان‌طور که پرستار آموزش می‌دهد تمیز کنید. (منبع: Great Ormond Street Hospital)
• از پستانک استفاده نکنید و نگذارید کودک انگشت یا اسباب‌بازی در دهانش بگذارد. (منبع: Great Ormond Street Hospital)
• اگر بخیه‌های لب غیرقابل جذب باشند، پس از ۵ تا ۷ روز با آرام‌بخش سبک یا بیهوشی کوتاه کشیده می‌شوند و اگر قابل جذب باشند، زخم حدود یک هفته بعد معاینه می‌شود. (منبع: Great Ormond Street Hospital)
• پس از جراحی کام، سر تخت کودک را کمی بالا بیاورید و او را به حالت عمودی روی شانه‌تان بگیرید تا تورم کمتر شود؛ زخم حدود ۵ روز بعد معاینه می‌شود. (منبع: Great Ormond Street Hospital)

هفته دوم

مسکن منظم و تمیز کردن دهان با آب پس از غذا و دارو را دست‌کم تا پایان هفته دوم ادامه دهید و در این مدت، مگر آنکه جراح اجازه دهد، همچنان از پستانک استفاده نکنید. پس از جراحی کام، غذاهای سفت در تمام دو هفته نخست ممنوع است. (منابع: Great Ormond Street Hospital و Great Ormond Street Hospital)

هفته سوم و چهارم

بخیه‌های کام معمولاً طی ۲ تا ۳ هفته جذب می‌شوند و تمیز کردن دهان تا ناپدید شدن آن‌ها ادامه می‌یابد. تورم لب ممکن است چند هفته طول بکشد تا کاملاً برطرف شود و کودک به‌تدریج به الگوی همیشگی شیر خوردن و غذا خوردن خود برمی‌گردد. (منابع: Great Ormond Street Hospital و Great Ormond Street Hospital)

از ماه سوم تا سال دوم

نوبت پیگیری حدود سه ماه پس از جراحی لب و سه تا چهار ماه پس از جراحی کام تعیین می‌شود؛ جای زخم لب، همان‌طور که در بخش مراقبت از جای زخم آمده است، برای رسیدن به حالت نهایی به زمان بیشتری نیاز دارد. (منابع: Great Ormond Street Hospital و Great Ormond Street Hospital)

تغذیه نوزاد پیش و پس از جراحی لب شکری

پیش از جراحی

بیشتر نوزادانی که فقط شکاف لب یا شکافی دارند که لثه را هم در بر می‌گیرد، می‌توانند با شیر مادر یا با شیشه شیر معمولی تغذیه شوند، هرچند برخی به کمک نیاز دارند. نوزادان مبتلا به شکاف کام معمولاً مکیدن ضعیفی دارند و به شیشه شیر مخصوص نیاز پیدا می‌کنند و توصیه می‌شود از حمایت متخصص تغذیه، مشاور شیردهی یا پرستار آشنا با شکاف لب و کام بهره ببرند. (منبع: AAP)

اگر شیر دادن از سینه ممکن نباشد، شیر دوشیده‌شده مادر را می‌توان با قاشق، فنجان، شیشه یا سرنگ داد و شیشه‌های مخصوص این وضعیت نیز در دسترس است. اگر وزن نوزاد به اندازه کافی بالا نمی‌رود به پزشک مراجعه کنید، زیرا رشد ناکافی از مشکلات شناخته‌شده پیش از ترمیم است. (منابع: Cleveland Clinic و MedlinePlus)

پس از ترمیم لب

نوزاد می‌تواند به محض بیدار شدن از بیهوشی شیر بخورد. نخستین وعده ممکن است دشوار باشد چون لب هنوز بی‌حس است و حمایت از شیردهی با شیر مادر پس از جراحی هم می‌تواند ادامه یابد. (منابع: Great Ormond Street Hospital و Cleveland Clinic)

پس از ترمیم کام

کودک با شیر و غذای پوره‌شده شروع می‌کند؛ غلات مخلوط با شیر به حفظ مایعات بدن کمک می‌کند و غذاهای سفت به مدت دو هفته ممنوع است. اگر کودک شیشه را نپذیرد، می‌توان مایعات را با قاشق، سرنگ یا فنجان داد و در صورت نیاز در وعده‌های نخست از لوله تغذیه از راه بینی استفاده می‌شود. (منبع: Great Ormond Street Hospital)

مراقبت از جای زخم پس از جراحی لب شکری

جای زخم بخش اجتناب‌ناپذیر جراحی لب است، اما در ابتدا کوچک و صورتی است و با رشد کودک کمتر به چشم می‌آید. هیچ جراحی «بدون جای زخم» وجود ندارد و هر وعده‌ای در این باره نادرست است. (منابع: Cleveland Clinic و NHS)

• اگر از بخیه‌های قابل جذب استفاده شده باشد، ممکن است از شما بخواهند ناحیه را ماساژ دهید تا بخیه‌ها بهتر جذب شوند؛ هیچ ماساژی را بدون دستور تیم شروع نکنید. (منبع: Great Ormond Street Hospital)
• صبور باشید: جای زخم در ابتدا ضخیم، کوتاه و برجسته به نظر می‌رسد، سپس نرم‌تر، بلندتر و کم‌رنگ‌تر می‌شود و ۲ سال یا بیشتر طول می‌کشد تا ثابت شود. (منبع: Great Ormond Street Hospital)
• اگر جای زخم همچنان واضح یا نامنظم بماند، یا لب به اصلاح نیاز داشته باشد، می‌توان آن را با جراحی بعدی اصلاح کرد. (منابع: MedlinePlus و Great Ormond Street Hospital)

خطرهای جراحی لب شکری و شکاف کام با آمار

جراحی لب و کام معمولاً موفق و کم‌خطر است، اما والدین حق دارند عوارض احتمالی و آمار آن‌ها را در مطالعات منتشرشده بدانند. (منبع: Cleveland Clinic)

عوارض زودرس

• عفونت: شایع نیست و در حین یا پس از عمل آنتی‌بیوتیک داده می‌شود. (منابع: Great Ormond Street Hospital و Great Ormond Street Hospital)
• خونریزی: کمی خونریزی در ساعت‌های نخست طبیعی است، به‌ویژه از بینی پس از جراحی کام، و به‌ندرت به درمان بیشتر نیاز دارد. (منبع: Great Ormond Street Hospital)
• تنفس: تورم داخلی ممکن است مشکل موقتی در تنفس ایجاد کند و به‌ندرت گذاشتن یک لوله موقت بینی لازم می‌شود. (منابع: Great Ormond Street Hospital و Great Ormond Street Hospital)
• باز شدن زخم: ممکن است محل ترمیم باز شود یا لب به اصلاح بیشتری با عمل دیگری نیاز داشته باشد. (منبع: Great Ormond Street Hospital)

فیستول دهانی-بینی پس از ترمیم کام

فیستول سوراخ کوچکی است که پس از ترمیم کام میان دهان و بینی باقی می‌ماند؛ گاهی خودبه‌خود بسته می‌شود، اما در موارد دیگر به جراحی نیاز دارد. (منبع: Great Ormond Street Hospital)

در یک مرور نظام‌مند شامل ۲۲۳ مطالعه و ۷۱٬۲۳۸ بیمار، میانه نرخ فیستول گزارش‌شده در مطالعات دهه ۲۰۰۰ میلادی ۴٫۹ درصد، در دهه ۲۰۱۰ برابر ۶٫۷ درصد و در مطالعات دهه ۲۰۲۰ برابر ۱۰٫۷ درصد بود. این نرخ میان مراکز تفاوت زیادی دارد، پس نرخ خود جراح را از او بپرسید. (منبع: Cleft Palate Craniofac J)

جراحی تکمیلی برای بهبود گفتار

برخی کودکان پس از ترمیم کام به جراحی دوم نیاز پیدا می‌کنند، چون کام هنگام صحبت کردن راه بینی را کاملاً نمی‌بندد و صدا تودماغی می‌شود. به گفته کلیولند کلینیک، تا ۴۰ درصد کودکان مبتلا به شکاف کام ممکن است برای بهبود گفتار به جراحی‌های بیشتری نیاز داشته باشند که اغلب حدود ۵ سالگی انجام می‌شود. (منبع: Cleveland Clinic)

در یک مرور نظام‌مند جدید شامل ۵۸ مطالعه و ۱۶٬۷۲۵ بیمار، میانگین نیاز به جراحی گفتار ۱۷٫۵ درصد بود و میان مطالعات از ۰ تا ۵۹ درصد تفاوت داشت؛ این نرخ در شکاف‌های دوطرفه بالاتر بود. (منبع: Plast Reconstr Surg Glob Open)

در تحلیل دیگری از ۵۴ مطالعه، ۱۹ درصد بیماران پس از ترمیم مستقیم کام نرم به جراحی اصلاح گفتار نیاز داشتند، در برابر ۶ درصد پس از روش فورلو و ۷ درصد پس از فلپ‌های گونه‌ای؛ این اعداد کمک می‌کنند از جراح بپرسید از چه تکنیکی استفاده می‌کند و چرا. (منبع: Clin Oral Investig)

شکست پیوند استخوان لثه

در یک مرور نظام‌مند بر مطالعات پیوند استخوان آلوئولار با استخوان لگن، نرخ شکست بسته به مطالعه و تعریف شکست از ۱ تا ۴۵٫۱ درصد متغیر بود. شکست با انجام دیرتر پیوند، بهداشت ضعیف دهان و رویش دندان نیش یا دندان پیشین کناری پیش از پیوند ارتباط داشت؛ به همین دلیل بهتر است پیوند پیش از رویش این دندان‌ها، معمولاً بین ۹ تا ۱۱ سالگی، انجام شود. (منبع: Front Oral Health)

نتایج درمان لب شکری و شکاف کام: قبل و بعد چه انتظاری داشته باشید؟

انجمن جراحان پلاستیک آمریکا (ASPS) نتایج جراحی همراه با درمان‌های حمایتی را معمولاً عالی توصیف می‌کند و با درمان زودهنگام انتظار می‌رود کودک توانایی طبیعی برای غذا خوردن ایمن، صحبت کردن و تنفس به دست آورد. (منبع: ASPS)

بیشتر کودکان درمان‌شده زندگی کاملاً عادی دارند و اغلب آن‌ها مشکل پزشکی جدی دیگری ندارند. با این حال درمان ممکن است سال‌ها طول بکشد و چند عمل را شامل شود و برخی کودکان از ظاهر لب یا جای زخم خجالت می‌کشند، بنابراین حمایت روانی در مدرسه و دوران نوجوانی اهمیت دارد. (منابع: NHS و Cleveland Clinic)

هنگام دیدن عکس‌های لب شکری قبل و بعد از عمل به یاد داشته باشید که ظاهر نهایی به شدت شکاف اولیه بستگی دارد. از جراح عکس مواردی مشابه فرزندتان را بخواهید که خودش درمان کرده است و بدانید ظاهر جای زخم در ماه‌های نخست ظاهر نهایی آن نیست. (منابع: MedlinePlus و Great Ormond Street Hospital)

گفتار، شنوایی و دندان‌ها پس از نخستین جراحی‌ها

گفتاردرمانی و جراحی اصلاح گفتار

گفتاردرمانگر در تمام دوران کودکی کودک را پیگیری می‌کند، با ارزیابی‌هایی در ۱۸ ماهگی، ۳ سالگی و ۵ سالگی، و این پیگیری تا پایان رشد ادامه دارد. ممکن است در ۴ تا ۵ سالگی، پیش از تصمیم‌گیری درباره هر جراحی گفتار، از یک دوربین باریک بینی برای ارزیابی حرکت کام استفاده شود. (منابع: NHS و Cleveland Clinic)

برخی مشکلات گفتاری ممکن است پس از جراحی به دلیل ضعف عضلات کام باقی بمانند و گفتاردرمانی به کودکان کمک می‌کند بر آن‌ها غلبه کنند. (منبع: MedlinePlus)

شنوایی و لوله‌های تهویه گوش

کودکان مبتلا به شکاف کام بیشتر در معرض جمع شدن مایع پشت پرده گوش هستند که اگر درمان نشود ممکن است شنوایی را کاهش دهد. شنوایی ممکن است پس از ترمیم کام بهتر شود و در صورت لزوم لوله‌های تهویه کوچکی در پرده گوش گذاشته می‌شود تا مایع تخلیه شود؛ گاهی هم سمعک توصیه می‌شود. (منابع: NHS و Cleveland Clinic)

در برخی کودکان لوله‌های گوش در همان جراحی لب گذاشته می‌شوند و آزمون‌های شنوایی باید زود شروع شوند و به‌طور منظم تکرار شوند. (منبع: MedlinePlus)

ارتودنسی و پیوند استخوان لثه

اگر شکاف لثه را هم در بر بگیرد، ممکن است کودک به پیوند استخوانی نیاز داشته باشد که شکاف را پر کند تا دندان‌های دائمی حمایت شوند و فک بالا پایدار بماند. اغلب پیش از آن، فک در ۶ یا ۷ سالگی با دستگاه ارتودنسی گشاد می‌شود و پس از رویش دندان‌های دائمی، ارتودنسی ثابت انجام می‌شود. درباره ارتودنسی در ترکیه بیشتر بخوانید. (منابع: Cleveland Clinic و NHS)

جراحی بینی و جراحی فک در نوجوانی

ممکن است نوجوان بعدها به جراحی‌هایی نیاز داشته باشد که شکل لب و بینی را بهتر کنند، سوراخ‌های باقی‌مانده میان دهان و بینی را ببندند، تنفس را بهبود دهند یا فک را با جراحی ارتوگناتیک، که پیش از آن با ارتودنسی آماده‌سازی می‌شود، اصلاح و تثبیت کنند. درباره رینوپلاستی در ترکیه، جراحی انحراف فک در ترکیه و بازسازی استخوان‌های فک و صورت بیشتر بخوانید. (منابع: Cleveland Clinic و NHS)

تیم درمان لب شکری و شکاف کام

بهترین مراقبت از لب شکری را تیمی از متخصصان ارائه می‌دهند که با هم کار می‌کنند؛ مراقبت تیمی گاهی از دوران بارداری آغاز می‌شود و در تمام دوران کودکی و گاهی تا اوایل بزرگسالی ادامه دارد. این تیم معمولاً شامل این افراد است: (منبع: ACPA)

• جراح پلاستیک و ترمیمی یا جراح دهان، فک و صورت. (منابع: ACPA و AAP)
• گفتاردرمانگر و شنوایی‌شناس. (منابع: ACPA و AAP)
• متخصص گوش، حلق و بینی. (منبع: ACPA)
• دندانپزشک کودکان، متخصص ارتودنسی و متخصص پروتزهای دندانی. (منبع: ACPA)
• متخصص کودکان، متخصص ژنتیک، پرستار متخصص و متخصص تغذیه. (منابع: ACPA و AAP)
• روان‌شناس و مددکار اجتماعی. (منبع: ACPA)

در بریتانیا بیماران تا حدود ۲۱ سالگی در مراکز شکاف لب و کام به‌طور منظم پیگیری می‌شوند؛ این نشان می‌دهد درمان یک برنامه طولانی است، نه یک عمل واحد. (منبع: NHS)

جراحی لب شکری در بزرگسالان و جراحی‌های ثانویه

بزرگسالانی که با لب شکری به دنیا آمده‌اند می‌توانند با جراحی‌های ثانویه نتیجه را بهتر کنند؛ از جمله اصلاح جای زخم لب، جراحی بینی برای بهبود شکل یا تنفس، جراحی فک در صورت عقب بودن فک بالا و بستن فیستول باقی‌مانده. (منابع: Cleveland Clinic و NHS)

برای بزرگسالانی که شکافشان در کودکی هرگز ترمیم نشده است نیز جراحی ممکن و مفید است، اما نتایج آن به خوبی ترمیم زودهنگام نیست. در گزارشی درباره ۱۳۱ بیمار بالای ده سال، همه شاخص‌های گفتار پس از ترمیم کام بهتر شد، اما فقط تعداد کمی به گفتار طبیعی رسیدند و ظاهر لب و بینی، هرچند ایده‌آل نبود، برای بیماران و خانواده‌هایشان قابل قبول بود. (منبع: Indian J Plast Surg)

چگونه بهترین مرکز درمان لب شکری و شکاف کام در ترکیه را انتخاب کنیم؟

بهترین مرکز درمان لب شکری و شکاف کام در ترکیه بیمارستان مشخصی نیست که بتوان نامش را برد، بلکه مرکزی است که معیارهای عینی و قابل بررسی را داشته باشد: تیم کامل درمان شکاف لب و کام، تجربه مستند در این جراحی‌ها، مجوز رسمی و برنامه پیگیری تا بزرگسالی. کودکانی که با شکاف به دنیا می‌آیند ممکن است تا بزرگسالی به درمان فردی نیاز داشته باشند و مراقبت از آن‌ها به بهترین شکل از طریق تیمی از متخصصان انجام می‌شود که همراه با خانواده برنامه درمان را تدوین و پیگیری می‌کند. (منبع: ACPA)

معیار اول: تیم چندتخصصی شکاف لب و کام

انجمن شکاف کام و ناهنجاری‌های جمجمه و صورت آمریکا (ACPA) در تیم‌هایی که تأیید می‌کند، وجود هماهنگ‌کننده مراقبت، متخصص ارتودنسی، گفتاردرمانگر و جراح را الزامی می‌داند و تیم باید به دیگر تخصص‌های ذکرشده در بخش تیم درمان دسترسی داشته باشد. پس از هر مرکزی که در نظر دارید بپرسید: کدام‌یک از این متخصصان واقعاً حضور دارند و چه کسی فرزند شما را خواهد دید؟ (منبع: ACPA)

• پرستار یا متخصص باتجربه در شیر دادن به نوزادان مبتلا به شکاف، چون تغذیه نخستین چالش پس از تولد و پس از عمل است. (منبع: AAP)
• متخصص بیهوشی ویژه نوزادان و کودکان و بخشی مجهز برای مراقبت از آن‌ها پس از جراحی. (منبع: Great Ormond Street Hospital)

معیار دوم: تجربه جراح، تعداد موارد و نتایج

بپرسید تیم چه تعداد جراحی لب و کام انجام می‌دهد و اعضای آن از چه زمانی با هم کار می‌کنند و نتایج خود تیم را بخواهید، نه میانگین‌های کلی: نرخ فیستول پس از ترمیم کام و نرخ نیاز به جراحی تکمیلی گفتار. در معیارهای ACPA برای تأیید تیم‌ها، ارزیابی نتایج یکی از اجزای اصلی کیفیت است. (منبع: ACPA)

معیار سوم: مجوز رسمی و اعتباربخشی

در ترکیه هر مرکز درمانی و هر شرکت واسطه‌ای که خدمات گردشگری سلامت بین‌المللی ارائه می‌دهد باید بر اساس آیین‌نامه شماره ۳۰۱۲۳ مورخ ۱۳ ژوئیه ۲۰۱۷، گواهی مجوز گردشگری سلامت بین‌المللی را از وزارت بهداشت دریافت کند. این گواهی را از بیمارستان و شرکت هماهنگ‌کننده بخواهید و درباره هر اعتباربخشی بین‌المللی کیفیت که بیمارستان دارد، مانند اعتبار کمیسیون مشترک بین‌المللی (JCI)، نیز بپرسید و آن را بررسی کنید. (منبع: HealthTürkiye)

معیار چهارم: پیگیری تا بزرگسالی پس از بازگشت به کشورتان

پس از پایان جراحی‌های دوران شیرخوارگی، ممکن است ویزیت تیم به سالی یک بار، یا بیشتر در صورت نیاز، محدود شود و مراقبت دندانپزشکی، ارتودنسی، گفتاردرمانی و پیگیری متخصص کودکان معمولاً می‌تواند نزدیک خانه شما انجام شود، به شرطی که درمانگران محلی با تیم در تماس منظم باشند. بنابراین برنامه‌ای مکتوب بخواهید که زمان ارزیابی‌های گفتار، شنوایی و دندان و راه ارتباط با جراح پس از سفر را مشخص کند. معیارهای ACPA انتقال به مراقبت بزرگسالان را نیز بخشی از کیفیت تیم می‌دانند. (منابع: ACPA و ACPA)

اینترنشنال کلینیکس درمان لب شکری را چگونه هماهنگ می‌کند؟

مسیر شما با ما از یک مشاوره اولیه آنلاین آغاز می‌شود که در آن تیم پزشکی عکس‌ها و گزارش‌های کودک را بررسی می‌کند. سپس نوبت معاینه و عمل را با جراح متخصص و متخصص بیهوشی کودکان در بیمارستان هماهنگ می‌کنیم، مدت اقامت را تا نخستین معاینه زخم با شما مشخص می‌کنیم و پیش از بازگشت، گزارش پزشکی و برنامه پیگیری مکتوبی به شما می‌دهیم تا به درمانگران کشورتان نشان دهید. ما نتیجه تضمینی یا جای زخم نامرئی وعده نمی‌دهیم، بلکه برنامه‌ای روشن ارائه می‌کنیم که می‌توانید آن را با معیارهای بالا بسنجید.

زمان سفر و اقامت در استانبول

مدت مشخص و مورد توافقی برای پرواز نوزاد پس از جراحی لب یا کام وجود ندارد و تصمیم با جراح است که پس از معاینه زخم گرفته می‌شود. در عمل، اقامتی برنامه‌ریزی کنید که نخستین معاینه زخم را پوشش دهد، یعنی حدود ۵ روز پس از جراحی کام و حدود یک هفته پس از جراحی لب، و همچنین کشیدن بخیه‌های غیرقابل جذب را، اگر وجود داشته باشند، پس از ۵ تا ۷ روز. (منابع: Great Ormond Street Hospital و Great Ormond Street Hospital)

سازمان هواپیمایی کشوری بریتانیا می‌گوید تصمیم نهایی درباره پذیرش هر مسافر دارای مشکل پزشکی با شرکت هواپیمایی است و پزشک باید اطلاعات پزشکی را از پیش، تلفنی یا با فرم استاندارد MEDIF، برای آن بفرستد. بنابراین پیش از رزرو بلیت، از جراح گزارشی بخواهید که عمل و وضعیت کودک را توضیح دهد. (منبع: UK CAA)

مدارکی که لازم دارید

• گذرنامه معتبر برای کودک و همراهان. (منبع: ACPA)
• گزارش‌های پزشکی قبلی، سابقه رشد و واکسیناسیون و نتایج آزمون‌های شنوایی در صورت وجود. (منبع: Great Ormond Street Hospital)
• فهرست داروها، حساسیت‌ها و هر عمل یا بیهوشی قبلی، و دفترچه‌ای برای پرسش‌ها و یادداشت‌هایتان. (منبع: ACPA)
• شیشه‌های شیر مخصوص، شیر و پوشکی که کودک به آن عادت دارد. (منبع: ACPA)

هزینه جراحی لب شکری در ترکیه

جراحی لب شکری قیمت واحدی ندارد، زیرا هزینه به نوع عمل (لب، کام، پیوند استخوان یا جراحی ثانویه)، تعداد عمل‌ها، سن بیمار، مدت بستری و آزمایش‌های لازم بستگی دارد. بنابراین هزینه پس از ارزیابی وضعیت بیمار با عکس‌ها و گزارش‌های پزشکی تعیین می‌شود و بیمار پیشنهاد قیمت مکتوبی دریافت می‌کند که موارد شامل آن را مشخص می‌کند. برای آشنایی بیشتر با جراحی‌های زیبایی و ترمیمی ما، راهنمای هزینه جراحی پلاستیک در ترکیه را ببینید.

پرسش‌هایی که پیش از جراحی لب شکری از جراح بپرسید

انجمن‌های تخصصی به والدین توصیه می‌کنند صادقانه با تیم صحبت کنند، پرسش‌هایشان را هفته‌ها یا ماه‌ها پیش از عمل مطرح کنند و نگرانی‌هایشان را در خانه یادداشت کنند تا در نوبت‌های ویزیت درباره آن‌ها گفت‌وگو شود. (منابع: ACPA و AAP)

• نوع شکاف فرزندم چیست و انتظار می‌رود تا بزرگسالی به چند عمل نیاز داشته باشد؟
• از چه تکنیکی استفاده می‌کنید و چرا برای وضعیت فرزندم مناسب است؟
• چه کسی بیهوشی را انجام می‌دهد و آیا متخصص بیهوشی نوزادان است؟
• برنامه شیر دادن و کنترل درد پس از عمل چیست؟
• آیا بخیه‌ها قابل جذب‌اند و نخستین معاینه زخم چه زمانی است؟
• چه زمانی می‌توانیم پرواز کنیم و آیا برای شرکت هواپیمایی گزارشی می‌نویسید؟
• پس از بازگشت چه کسی گفتار، شنوایی و دندان‌ها را پیگیری می‌کند و چگونه با شما در تماس باشیم؟

چه زمانی پس از عمل فوراً با پزشک تماس بگیریم؟

اگر هر یک از موارد زیر را دیدید، با تیم جراحی یا پزشک تماس بگیرید یا به اورژانس بروید: (منابع: Great Ormond Street Hospital، Great Ormond Street Hospital و MedlinePlus)

• تب، قرمزی و تورم زخم، بی‌قراری کودک یا بی‌اشتهایی، که نشانه‌های احتمالی عفونت‌اند. (منابع: Great Ormond Street Hospital و Great Ormond Street Hospital)
• ترشح از زخم یا باز شدن آن. (منبع: Great Ormond Street Hospital)
• تنفس دشوار یا تنفس پرصدا در خواب پس از جراحی کام. (منبع: Great Ormond Street Hospital)
• امتناع از شیر خوردن یا افزایش وزن ناکافی. (منبع: MedlinePlus)
• هر مشکل تازه‌ای میان نوبت‌های پیگیری. (منبع: MedlinePlus)

منبع تصاویر: BruceBlaus (Blausen Medical) از Wikimedia Commons (1، 2)، مجوز CC BY-SA 4.0، برچسب‌های انگلیسی حذف شده‌اند؛ تصویر شکاف کام: CDC (مالکیت عمومی).